Mối đe dọa mạng nghiêm trọng từ sabotage cáp biển Baltic

Cơ quan chức năng Phần Lan đã tạm giữ toàn bộ 14 thành viên thủy thủ đoàn của một tàu hàng bị nghi ngờ cố ý làm hư hại cáp viễn thông dưới biển. Sự cố này, xảy ra tại khu vực Biển Baltic, nhấn mạnh sự gia tăng của mối đe dọa mạng và các hoạt động gây rối cơ sở hạ tầng quan trọng.

Vụ việc liên quan đến một tuyến cáp nối Helsinki với Estonia. Tàu được đặt tên là Fitburg, đang trên hành trình từ St. Petersburg, Liên bang Nga đến Haifa, Israel, mang cờ của St. Vincent và Grenadines khi sự cố xảy ra.

Điều tra sự cố cáp viễn thông dưới biển

Các thành viên thủy thủ đoàn, bao gồm công dân Nga, Gruzia, Kazakhstan và Azerbaijan, đã bị bắt giữ sau cuộc điều tra về các cáo buộc “gây rối viễn thông nghiêm trọng”, “phá hoại nghiêm trọng” và “cố gắng phá hoại nghiêm trọng”.

Cảnh sát Phần Lan đã mở một cuộc điều tra hình sự về vụ việc này. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến các chiến thuật chiến tranh lai (hybrid warfare) tiềm tàng trong khu vực Biển Baltic. Theo BBC, các cuộc điều tra đang được tiến hành để xác định nguyên nhân và động cơ.

Nhà mạng viễn thông Phần Lan Elisa đã phát hiện lỗi trên cáp dưới biển của mình, thúc đẩy hành động tức thì từ phía cơ quan chức năng. Một máy bay trực thăng và tàu tuần tra đã được điều động đến khu vực, nơi họ phát hiện con tàu đang kéo neo dọc theo đáy biển. Cảnh sát đã kiểm soát con tàu như một phần của hoạt động an ninh chung.

Tuy nhiên, Elisa xác nhận rằng thiệt hại không làm gián đoạn dịch vụ của họ do đã được định tuyến lại thành công. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nhấn mạnh sự chuẩn bị của Phần Lan đối với các thách thức an ninh, khẳng định rằng quốc gia này sẽ ứng phó với các mối đe dọa “khi cần thiết”.

Khi các nhà báo đặt câu hỏi liệu thiệt hại cáp có phải do một quốc gia khác thực hiện hay không, Cảnh sát trưởng Ilkka Koskimäki từ chối suy đoán, nhấn mạnh rằng cuộc điều tra sẽ xác định điều gì đã xảy ra.

Bối cảnh chiến tranh lai và các sự cố liên quan

Sự cố này là một phần của chuỗi các vụ gián đoạn cáp dưới biển đáng lo ngại trong khu vực Biển Baltic. Các chuyên gia và lãnh đạo chính trị ngày càng coi đây là những yếu tố của một “cuộc chiến tranh lai” được thực hiện bởi các tác nhân chống lại các quốc gia phương Tây.

Sự giám sát đã gia tăng sau các sự kiện gây căng thẳng trong khu vực từ năm 2022. Một tuyến cáp thứ hai nối Estonia với Phần Lan cũng gặp sự cố mất điện. Tổng thống Estonia Alar Karis bày tỏ hy vọng rằng sự cố này không phải là cố ý.

Vào tháng 12 năm 2024, cảnh sát Phần Lan đã điều tra khả năng liên quan của một con tàu mang cờ hiệu cụ thể trong vụ phá hoại cáp điện giữa Phần Lan và Estonia. Tháng trước đó, các tuyến cáp nối Phần Lan với Đức và Lithuania với đảo Gotland của Thụy Điển cũng bị hư hại, mà các quan chức Đức mô tả là hành vi phá hoại rõ ràng.

Những sự cố này đặt ra các vấn đề nghiêm trọng về an ninh mạng và bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ các quốc gia trong khu vực.

Phản ứng của các tổ chức quốc tế và tầm quan trọng của cơ sở hạ tầng

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chỉ định các tuyến cáp biển sâu là cơ sở hạ tầng quan trọng. NATO cảnh báo rằng các đối thủ có thể khai thác chúng thông qua hành vi phá hoại hoặc chiến tranh lai. Đây là một mối đe dọa mạng cần được quan tâm đặc biệt.

Ủy ban châu Âu đang theo dõi chặt chẽ tình hình. Ủy viên công nghệ EU Henna Virkkunen đã cam kết chống lại “các mối đe dọa lai”. Việc bảo vệ các tuyến cáp này không chỉ là vấn đề an ninh quốc gia mà còn là yếu tố sống còn đối với kết nối và kinh tế toàn cầu.

Các cuộc điều tra liên tục và hợp tác quốc tế là cần thiết để đối phó hiệu quả với những mối đe dọa mạng ngày càng phức tạp này. Việc tăng cường khả năng phục hồi của cơ sở hạ tầng số là ưu tiên hàng đầu.